De Moord op Olof Palme

Over deze site

Waarom maakt een Nederlander een website over de gewelddadige dood van een Zweedse premier? Waarom vermoordt iemand Olof Palme, is een even lastige vraag. Maar laat ik me hier tot de eerste beperken.

Ooit was er een Nederlandse toerist die in 1997 een bloempot zag staan op een trottoir in Stockholm. Die toerist was ik en die bloempot stond op de plek waar elf jaar eerder de sociaaldemocratische superster Olof Palme werd doodgeschoten.  Een dag later bladerde ik een boek over die nooit opgeloste moord. Ik ontdekte dat ik onbewust de vluchtroute van de dader had nagelopen.

Een mens doet rare dingen op vakantie, en soms laat een vakantieherinnering je niet meer los.

Nog eens elf jaar later verhuisde ik naar Zweden. De moord op Olof Palme zorgde daar nog altijd, meestal rond de verjaardag op 28 februari, voor vette krantenkoppen. Inmiddels de Zweedse taal machtig, verdiepte ik me in alle zin en onzin die er over het “misdrijf van de eeuw” was geschreven. Het beeld dat daaruit naar voren kwam was minstens zo droevig als het bloempotje op het trottoir.

Paradoxen

“Palmemordet”, zoals het misdrijf in Zweden heet, is de enige, 20e-eeuwse moord op een Europees toppoliticus die tot vandaag niet is opgelost. Het was een moord die het gezapige Zweden wakker schudde, Europa in het gezicht sloeg en de Derde Wereld deed huilen.

De moord markeerde tevens het einde van een tijdperk waarin idealisme hoger scoorde dan pragmatisme en viel ook min of meer samen met het einde van mijn jeugd. Het onderzoek naar de moord was een drama van een minstens even grote orde als de moord zelf.

Na 28 februari 1986 was niet alles anders, maar toch meer dan we denken.

Geen grenzen

Palme was een fascinerende figuur, een vat vol paradoxen. Een aristocraat die het boegbeeld werd van de sociaaldemocratie. Een vlijmscherp redenaar uit een land waarin de mensen zwijgen. Een vriend van Amerika die in het Witte Huis persona non grata was verklaard.

Palme was een witte Europeaan die de zwarte Zuid-Afrikanen ondersteunde, iets wat destijds niet vanzelfsprekend was. Een pacifistische bruggenbouwer die met bruut geweld om het leven werd gebracht. Een kleine man die dood ging terwijl hij larger than life was. Geliefd en gehaat.

Over de hele wereld zijn sinds 1986 straten, pleinen en scholen naar hem genoemd. Ook in Nederland. Palme overschreed grenzen.

Enge trekjes

Ik weet niet of ik ooit op Palme zou hebben gestemd als ik in die tijd een stemgerechtigde Zweed was geweest. Zijn sociaaldemocratische partij was een club met enge trekjes, en de Heilige Olof, zoals tegenstanders hem noemden, was daar medeverantwoordelijk voor. Maar het was even goed moeilijk, zo niet onmogelijk om niet door Palme te worden geïmponeerd.

Verhalen over mensen en misdrijven die imponeren moeten we bewaren voor het nageslacht, omdat ze ons vertellen hoe je kunt leven en hoe je kunt sterven.

Daarom maakt een Nederlander een website over de gewelddadige dood van een Zweedse premier.

Marc Pennartz.

P.S. U leest meer over auteur dezes op http://www.marcpennartz.nl

Laat een reactie achter