De Moord op Olof Palme

Veelgestelde vragen

Een korte introductie tot het onderwerp!

Wie was Olof Palme?

Olof Palme was leider van de Zweedse sociaaldemocraten en premier van 1969-1976 en van 1982 tot aan zijn dood. Hij gold als een scherp redenaar en genoot internationaal veel respect, met name als pleitbezorger voor democratie en zelfbeschikkingsrecht.

Wanneer werd Olof Palme vermoord?

Hij werd neergeschoten op 28 februari 1986 om 23.21 uur en kort daarna in het ziekenhuis doodverklaard. De dader schoot ook op Palmes vrouw Lisbeth, maar de kogel schampte af langs haar rug.

Wat maakt de moord zo interessant?

De moord op Olof Palme inclusief nasleep is stranger than fiction. Je komt er elementen tegen van zowel de betere whodunnit als van een bizarre, alle kanten uitwaaierende politieke thriller, maar soms ook de kenmerken van een regelrechte komedie. De moord laat je heel anders naar het zo veelgeroemde Zweden kijken. Nordic noir, maar dan waargebeurd.

Waarom is de moord zo belangrijk?

De moord deed de Zweden ontwaken uit de droom dat ze een open en veilige samenleving hadden. Het is de enige, officieel onopgeloste moord op een West-Europese regeringsleider in de laatste honderd jaar. Daarnaast was Palme een charismatische figuur die ook over de grens velen aansprak.

Waar werd Olof Palme vermoord?

Op de hoek van Sveavägen en Tunnelgatan in Stockholm. Op die plaats verscheen een man die een revolver op Palme richtte en in zijn rug schoot. De dader ontkwam via Tunnelgatan.

Wat deed Palme daar?

Olof Palme was met zijn vrouw Lisbeth te voet op weg naar huis. Ze bezochten die avond de Grand-bioscoop aan Sveavägen.

Had Olof Palme geen lijfwachten?

Niet op die avond. Palme wilde een zo normaal mogelijk leven leiden en had doorgaans alleen lijfwachten als hij voor zijn werk ergens naartoe moest.

Waren er getuigen?

Meer dan twintig personen, voornamelijk voetgangers en mensen in auto’s, hebben een deel van de feiten zien gebeuren en/of de dader zien vluchten.

Hoe zag de dader eruit?

In het algemeen wordt gesproken van een blanke man tussen 35 en 40 jaar, ongeveer 1 meter 80 en breedgebouwd. Hij droeg een donkere jas, een donkere broek en vermoedelijk een pet of muts.

Welk wapen gebruikte hij?

De politie gaat ervan uit dat het een revolver was, waarschijnlijk een Smith & Wesson .357 Magnum. De dadr gebruikte kogels van het merk Winchester en het type Metal Piercing.

Waar is dat wapen?

Dat is niet bekend.

Wie heeft de moord gepleegd?

Officieel weten we dat niet.

Er is toch iemand voor veroordeeld?

Een bekende crimineel, Christer Pettersson, werd in 1989 tot levenslang veroordeeld voor de moord op Olof Palme. Er waren geen technische bewijzen, alleen enkele identificaties. In hoger beroep werd hij vrijgesproken, omdat de bewijsvoering te dun werd bevonden.

Maar hij heeft de moord toch bekend?

Pettersson heeft de moord na zijn vrijlating in de media bekend, en die bekentenis de dag erna weer ingetrokken. Hij verdiende de kost door zich te laten betalen voor media-optredens.

De moord is toch ook door anderen dan Pettersson bekend?

Er zijn 134 mensen geweest die zich bij de politie hebben gemeld als moordenaar van Palme, io aan anderen de moord bekenden.

Loopt het onderzoek nog?

Nee. Het onderzoek is stopgezet op 10 juni 2020, omdat de hoofdverdachte van dat moment, Stig Engström, was overleden.

Wie was Stig Engström?

Hij werkte als grafisch ontwerper bij de verzekeringsfirma Skandia. Zijn bijnaam is de Skandiaman. Engström was 52 jaar op het moment van de moord. Hij pleegde zelfmoord in 2000.

Is Engström de dader?

Er is geen technisch bewijs dat hem aan de moord linkt. De hoofdaanklager verdacht hem op basis van tegenstrijdige getuigenverklaringen en een signalement.

Welk motief zou Engström hebben gehad?

Dat weet niemand.

Welke andere verdachten zijn er nog?

Kort na de moord werd Victor Gunnarsson verdacht, een man met extreem-rechtse sympathieën die op de avond van de moord in de buurt rondhing. Vanaf het midden van de jaren gold Christer Andersson als verdachte. Andersson was de eigenaar van een spoorloos verdwenen revolver van het type dat de dader gebruikte. Gunnarsson werd later zelf vermoord, Andersson beroofde zich van het leven. Daarnaast zijn er organisaties en zelfs hele landen van de moord verdacht, zoals de PKK, de RAF, de CIA, de KGB, Zuid-Afrika en Chili.

Wat zouden motieven kunnen zijn om Palme te doden?

Palme had behalve veel politieke vrienden ook veel politieke vijanden, in binnen- en buitenland. Zijn retoriek kwam vaak provocerend over. Hij werd door velen verfoeid vanwege zijn economische beleid dat (naar moderne maatstaven) zeer links was en mensen met een hoog inkomen soms flink in de beurs raakte. Ook zijn kritiek op onder meer de VS en Zuid-Afrika én zijn eerder verzoenende toon met het communistische Oost-Europa vielen niet overal in goede aarde.

Waarom is er zo lang gezocht zonder een oplossing?

Op de eerste plaats liet de dader amper sporen na. Op de tweede plaats kwam de jacht op de dader maar langzaam op gang, en op de derde plaats zijn er in het onderzoek veel tijdrovende, en achteraf verkeerd gebleken keuzes gemaakt.

Was het een samenzwering?

Er doen talloze theorieën de ronde, bijvoorbeeld over betrokkenheid van de CIA, Zuid-Afrika en de PKK, maar er zijn geen bewijzen voor. De feiten die we kennen, ondersteunen in de eerste plaats de theorie dat de moord een relatief spontane actie was van een lone wolf.

Wordt de moord nog opgelost?

Juridisch kan er enkel nog een oplossing komen als het onderzoek wordt heropend. Dit is in theorie mogelijk wanneer er nieuw bewijsmateriaal opduikt. Maar omdat de politie niet meer actief naar bewijzen zoekt, is de kans daarop klein.

 

Deel dit artikel
Translate »